Memahami Isu Harta Sepencarian – Peruntukan Undang-undang Berkaitan Harta Sepencarian di Malaysia

Posted on: Sunday, Jul 25, 2010

Sambung diskusi tentang harta sepencarian. Tempohari saya telah bawa isu pendefinisian harta sepencarian. Kali ini kita akan melihat pula topik harta sepencarian dari sudut peruntukan undang-undang. Berikut ialah sebahagian daripada kandungan kertas kerja saya dan rakan penyelidik yang telah dibentangkan dalam Seminar Pengurusan Harta Islam di UKM minggu lepas.

Pada masa sekarang, setiap negeri telah ada peruntukan khas bahawa seorang wanita atau lelaki yang telah bercerai boleh memfailkan permohonan kepada Mahkamah Syariah untuk mendapat satu perintah tentang pembahagian harta sepencarian. Mengikut peruntukan di dalam Undang-Undang Keluarga Islam 1984, Seksyen 54 tentang Kuasa Mahkamah dalam membuat pembahagian harta sepencarian. Seksyen itu berbunyi seperti berikut:

Mahkamah adalah mempunyai kuasa, apabila membenarkan lafaz talaq atau apabila membuat suatu perintah perceraian, memerintah supaya apa-apa aset yang diperolehi oleh pihak-pihak itu dalam masa perkahwinan dengan usaha bersama mereka dibahagi antara mereka atau supaya mana-mana aset itu dijual dan hasil jualan itu dibahagi antara pihak-pihak itu.

Dalam amalan dan tradisi adat masyarakat Melayu juga telah memperuntukkan bagi isteri-isteri supaya mendapat bahagian dari harta sepencarian oleh kerana mereka melibatkan diri sama ada secara langsung atau tidak langsung membantu suami dalam pekerjaan dan usaha untuk mendapatkan harta. Pengiktirafan adat sebagai sumber perundangan Islam telah dijelaskan melalui kaedah fiqh ‘Adat Diterima Sebagai Hukum’ (al-‘adah muhakkamah). Adat yang juga dikenali dengan istilah ‘urf telah didefinisikan sebagai ‘sesuatu yang telah  menjadi kebiasaan oleh manusia dan mematuhinya dalam urusan kehidupan harian sehingga sebati dengan mereka dan menjadi suatu perkara yang lumrah.’ Jika tidak ada nas yang bertentangan dengan hukumnya yang asal atau terdapat nas tetapi secara umum, maka adat itu diakui.

Keterbukaan pelaksanaan undang-undang kepada hukum adat merupakan satu jalan yang membuka ruang ijtihad yang sangat luas. Memandangkan masih terdapat lakune dalam undang-undang berkaitan harta sepencarian, maka mahkamah selalunya memilih untuk sama ada membahagikan harta yang dituntut kepada 1:1 atau 1:2 di antara plaintif dan defendan dengan mengambil kira takat sumbangan kedua-dua belah pihak. Perkara ini sudah cukup untuk menjelaskan bahawa tidak terdapat cara pembahagian yang jelas yang akhirnya akan memberi kesan kepada kedudukan kewangan kepada kedua-dua belah pihak. Walau bagaimanapun, dalam kes Norsiah binti Arshad lwn. Marsum bin Paing (2004), mahkamah telah membahagikan sebahagian harta secara 1:1 dan sebahagian yang lain secara 1:2.

Perkembangan mutakhir mengenai harta sepencarian adalah pindaan baru Akta A1261 Akta Undang-Undang Keluarga Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) (Pindaan) 2006, pemakaian konsep harta sepencarian telah lebih terbuka luas lagi, iaitu bukan sekadar diperolehi ketika berlaku penceraian suami isteri malahan boleh didengar dan diputuskan oleh mahkamah ketika permohonan poligami suami. Akta ibu Seksyen 58(1) telah dipotong dan diadakan seksyen baru iaitu Seksyen 122(1) peruntukan bagi kuasa mahkamah, apabila membenarkan lafaz talak atau apabila membuat suatu perintah penceraian, untuk memerintahkan pembahagian apa-apa aset yang diperolehi oleh pihak-pihak itu dengan usaha bersama mereka dan Seksyen 23 Akta ibu dengan memasukkan peruntukan baru selepas sub-seksyen (9) (b) memberi kuasa kepada mahkamah yang membenarkan permohonan berpoligami suami untuk memerintahkan apa-apa aset yang telah diperolehi oleh pihak-pihak itu dalam masa perkahwinan itu melalui usaha bersama mereka dibahagikan antara mereka atau supaya mana-mana aset itu dijual dan hasil jualan itu dibahagikan.

Kesemua peruntukan undang-undang tersebut masih berkisar dalam lingkungan suasana suami isteri masih dalam perkahwinan ataupun penceraian hidup. Namun, masih tiada peruntukan secara khusus mengenai kuasa mahkamah mendengar dan memutuskan harta sepencarian ketika berlaku penceraian kematian samada di pihak suami atau isteri yang dinamakan harta sepencarian dalam harta pusaka.


 Haji Muhamad Asri bin Haji Abdullah (2002), Pelbagai Perspektif Kekeluargaan Islam, Percetakan Nasional Malaysia Berhad, hal. 224.

Al-Suyuti (1404), al-Ashbah wa al-Naza’ir, Misr: Maktabah Mustafa al-Babi al-Halabi, hal. 180; lihat juga ‘Abd al-Karim Zaydan (1994), al-Wajiz fi Usul al-Fiqh, Beirut: Mu’assasah al-Risalah, hal. 252.

Ibrahim Lembut. (12-14 Jun 2007). Kaedah Dan Keseragaman Di Dalam Cara Pembahagian Harta Sepencarian Harta Pusaka Islam. Konvensyen Perwarisan Harta Islam. Amanah Raya Berhad, Kuala Lumpur. Hal: 9.

DeliciousHotmailPrintFriendlyTwitterTechnorati FavoritesYahoo MailShare

Blog Dr. Hasanah Abd. Khafidz

Pensyarah Kanan, Bahagian Pengajian Islam, Pusat Pengajian Ilmu Kemanusiaan, Universiti Sains Malaysia, Pulau Pinang.

This blog is a state of interdisciplinarity in me. Enjoy reading!

“Tolong saya, doktor !!!!”

Ops! Nanti dulu !!!
Saya memang doktor.
Tapi doktor yang tak boleh cucuk orang.
Saya memang doktor.
Tapi doktor yang kerjanya sembang-sembang.
Saya memang doktor.
Tapi doktor falsafah dalam bidang SYARIAH.
Bukan doktor yang boleh bedah-bedah.

Pastikan anda sentiasa up-to-date!

Tidak mahu ketinggalan membaca pos baru yang saya masukkan dalam blog ini? Hanya masukkan nama dan alamat emel anda kemudian klik 'Daftar'.
:
:

Powered by GetResponse email marketing software. Try it for FREE!

Twitter Hasanah | “Dok buat apa tu?”

Islamy The Muslim Social Network

Kebenaran Penggunaan Info DrHasanah.com

Creative Commons Licence

Kandungan drhasanah.com oleh Dr. Hasanah Abd. Khafidz dibenarkan untuk digunakan/ dishare/ dicopy-paste di bawah lesen Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Unported License.

Users Online

6 Users Online

Most online 470 at 21 June, 2012 @ 1:15 am



Avatar

asri

January 19th, 2012 at 12:43 pm
Permalink this comment

1

Slm..saya masih kurang faham..terutama bagi pasangan yg tidak mempunyai zuriat..bagaimana harta atas nama suami 100% hasil dari suami di agihkan jika berlakunya perceraian, poligami dan bercerai mati

[Reply]

Avatar

alesya

September 7th, 2012 at 9:57 pm
Permalink this comment

2

salam,apa peruntukkan undang-undang di malaysia berkaitan bidangkuasa mahkamah syariah berkaitan tanah dalam harta sepencarian.

[Reply]